اقتصاد و تجارت

داده‌های باز چگونه می‌توانند سرمایه‌گذاری در کرمان را ساده‌تر کنند؟

س
سینا معصومی
• مرکز داده‌های باز کرمان • انتشار: 1405/06/22 • زمان مطالعه: 7 دقیقه
داده‌های باز چگونه می‌توانند سرمایه‌گذاری در کرمان را ساده‌تر کنند؟

داده‌های باز چگونه می‌توانند سرمایه‌گذاری در کرمان را ساده‌تر کنند؟

کرمان از آن استان‌هایی است که کمبود فرصت سرمایه‌گذاری ندارد؛ از معدن و صنایع معدنی گرفته تا کشاورزی، انرژی خورشیدی، صنایع تبدیلی، خودرو، گردشگری و لجستیک. مسئله در بسیاری از مواقع، «نبود فرصت» نیست؛ بلکه پیدا کردن اطلاعات درست برای ارزیابی این فرصت‌هاست.

یک سرمایه‌گذار پیش از آن‌که وارد یک پروژه شود، سؤال‌های زیادی دارد: زمین مناسب کجاست؟ آب و برق در دسترس است؟ فاصله تا جاده، راه‌آهن یا فرودگاه چقدر است؟ نیروی انسانی متخصص در منطقه وجود دارد؟ چه صنایع مشابهی در اطراف فعال‌اند؟ ظرفیت تولید و مصرف منطقه چقدر است؟ چه مجوزهایی لازم است و چه پروژه‌هایی از قبل در همان محدوده تعریف شده‌اند؟

اگر پاسخ این سؤال‌ها در سامانه‌ها، گزارش‌ها، فایل‌های PDF و سازمان‌های مختلف پراکنده باشد، تصمیم‌گیری زمان‌بر و پرهزینه می‌شود.

اینجاست که داده‌های باز می‌توانند بخشی از زیرساخت سرمایه‌گذاری استان باشند.

کرمان فرصت کم ندارد؛ مسئله دسترسی به اطلاعات است

بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی اداره‌کل امور اقتصادی و دارایی استان، تولید ناخالص داخلی کرمان به حدود ۷۸۰ هزار میلیارد تومان رسیده و استان در میان ده استان برتر کشور قرار گرفته است. همچنین حدود ۳۰۰ معدن فعال و استخراج ده‌ها نوع ماده معدنی در استان گزارش شده است. (Tasnim News)

در حوزه کشاورزی نیز کرمان دارای صدها هزار هکتار اراضی باغی و ظرفیت‌های شناخته‌شده‌ای در محصولاتی مانند پسته، خرما، مرکبات و گیاهان دارویی است. در حوزه انرژی خورشیدی، صنعت خودرو و صنایع معدنی نیز پروژه‌ها و فرصت‌های متعددی در استان شکل گرفته است. (Tasnim News)

در همین چارچوب، مسئولان استان از شناسایی حدود ۴۰۰ فرصت سرمایه‌گذاری خبر داده‌اند؛ شامل ۲۰۵ فرصت در صنعت و معدن، ۳۷ فرصت در کشاورزی و ۱۵۸ فرصت در حوزه خدمات. (Tasnim News)

اما یک فهرست فرصت سرمایه‌گذاری، به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری کافی نیست.

سرمایه‌گذار به «داده» نیاز دارد.

فرض کنیم کسی بخواهد در کرمان کارخانه ایجاد کند

برای مثال، سرمایه‌گذاری را تصور کنید که قصد دارد یک واحد فرآوری معدنی یا صنایع پایین‌دستی در کرمان ایجاد کند.

او برای انتخاب محل پروژه به اطلاعات متعددی نیاز دارد:

موقعیت معادن، نوع و ظرفیت ماده معدنی، شهرک‌های صنعتی اطراف، قیمت و وضعیت زمین، ظرفیت برق، دسترسی به آب و گاز، فاصله تا جاده و راه‌آهن، نیروی انسانی منطقه، صنایع فعال اطراف و حتی پروژه‌هایی که قرار است در سال‌های آینده اجرا شوند.

اگر بخشی از این اطلاعات نزد اداره صمت، بخشی در شرکت شهرک‌های صنعتی، بخشی نزد شرکت برق، بخشی در دستگاه‌های زیرساختی و بخش دیگری در گزارش‌های مختلف باشد، سرمایه‌گذار مجبور است هفته‌ها یا حتی ماه‌ها برای جمع‌آوری اطلاعات اولیه زمان صرف کند.

اما تصور کنید همین اطلاعات در قالب داده‌های استاندارد و قابل جست‌وجو در یک بستر واحد در دسترس باشد.

در این حالت سرمایه‌گذار می‌تواند قبل از ورود به فرآیند اداری، بخش بزرگی از امکان‌سنجی اولیه پروژه را انجام دهد.

داده باز یعنی کاهش عدم‌قطعیت سرمایه‌گذار

سرمایه‌گذاری همیشه با ریسک همراه است. داده قرار نیست این ریسک را از بین ببرد؛ اما می‌تواند عدم‌قطعیت را کاهش دهد.

هرچه اطلاعات دقیق‌تر، به‌روزتر و قابل مقایسه‌تر باشند، سرمایه‌گذار تصویر روشن‌تری از محیط کسب‌وکار خواهد داشت.

این موضوع در استانی مانند کرمان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا فرصت‌ها در نقاط مختلف استان پراکنده‌اند و هر شهرستان ویژگی اقتصادی متفاوتی دارد.

سرمایه‌گذاری معدنی در سیرجان الزاماً شرایط مشابه یک پروژه کشاورزی در جنوب کرمان یا یک نیروگاه خورشیدی در منطقه دیگری از استان ندارد.

داده می‌تواند این تفاوت‌ها را قابل مشاهده کند.

چه داده‌هایی برای سرمایه‌گذاری باید در دسترس باشند؟

یک اکوسیستم داده باز سرمایه‌گذاری در کرمان می‌تواند حداقل چند گروه اصلی داده را پوشش دهد:

زمین و موقعیت مکانی: زمین‌های صنعتی، شهرک‌ها و نواحی صنعتی، مناطق ویژه اقتصادی و اراضی قابل تخصیص.

زیرساخت: وضعیت دسترسی به برق، آب، گاز، مخابرات، جاده، راه‌آهن، فرودگاه و گمرک.

صنعت و معدن: موقعیت معادن، نوع ماده معدنی، ظرفیت استخراج، واحدهای صنعتی موجود و زنجیره‌های ارزش منطقه.

کشاورزی: سطح زیرکشت، نوع محصولات، میزان تولید، منابع آب، صنایع تبدیلی و ظرفیت سردخانه‌ها و پایانه‌ها.

بازار کار: جمعیت فعال، نرخ اشتغال، مهارت‌های موجود و ظرفیت مراکز دانشگاهی و آموزش فنی.

انرژی: ظرفیت شبکه برق، تابش خورشیدی، نیروگاه‌ها و پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر.

مجوزها و پروژه‌ها: فرصت‌های سرمایه‌گذاری، مجوزهای موردنیاز، پروژه‌های در حال اجرا و وضعیت پیشرفت آن‌ها.

ترکیب این اطلاعات می‌تواند چیزی فراتر از یک «فهرست فرصت‌ها» ایجاد کند؛ یعنی یک نقشه داده‌محور سرمایه‌گذاری استان کرمان.

از کتاب فرصت‌های سرمایه‌گذاری تا پلتفرم زنده سرمایه‌گذاری

انتشار کتاب‌ها و گزارش‌های فرصت سرمایه‌گذاری اقدام ارزشمندی است، اما داده اقتصادی دائماً تغییر می‌کند.

ظرفیت یک شهرک صنعتی، وضعیت شبکه برق، تعداد واحدهای فعال، میزان تولید، پروژه‌های جدید یا حتی مزیت‌های یک منطقه ممکن است در مدت کوتاهی تغییر کند.

به همین دلیل، قدم بعدی می‌تواند تبدیل اطلاعات ایستا به یک زیرساخت داده‌ای زنده باشد.

به‌جای آن‌که سرمایه‌گذار صرفاً یک فایل PDF را مطالعه کند، بتواند روی نقشه کرمان حرکت کند، شهرستان موردنظر را انتخاب کند و داده‌های مرتبط با صنعت، معدن، انرژی، کشاورزی، زیرساخت و نیروی انسانی آن منطقه را مشاهده و مقایسه کند.

در مراحل پیشرفته‌تر، این داده‌ها می‌توانند از طریق API نیز در اختیار شرکت‌ها، تحلیلگران، دانشگاه‌ها و توسعه‌دهندگان قرار گیرند.

نقش مرکز داده‌های باز کرمان چیست؟

مرکز داده‌های باز قرار نیست جای دستگاه‌های متولی سرمایه‌گذاری را بگیرد.

نقش اصلی آن می‌تواند ایجاد یک لایه مشترک برای جمع‌آوری، استانداردسازی، مستندسازی و دسترسی بهتر به داده‌های عمومی استان باشد.

هر دستگاه همچنان مالک و تولیدکننده داده تخصصی خود خواهد بود؛ اما داده‌هایی که امکان انتشار عمومی دارند می‌توانند بر اساس یک استاندارد مشخص، همراه با متادیتا، تاریخ آخرین به‌روزرسانی، منبع و قالب قابل استفاده منتشر شوند.

در چنین مدلی، داده‌های چند دستگاه می‌توانند کنار یکدیگر قرار بگیرند و تصویری بسازند که هیچ سازمانی به‌تنهایی قادر به ساخت آن نیست.

این همان جایی است که ارزش واقعی داده باز شکل می‌گیرد.

سرمایه‌گذاری داده‌محور؛ یک مزیت رقابتی برای کرمان

رقابت استان‌ها برای جذب سرمایه فقط بر سر منابع طبیعی، زمین یا مشوق‌های مالی نیست.

سرعت دسترسی به اطلاعات و کیفیت تصمیم‌گیری نیز می‌تواند به مزیت رقابتی تبدیل شود.

استانی که سرمایه‌گذار بتواند اطلاعات اولیه یک پروژه را در چند ساعت بررسی کند، نسبت به استانی که برای همان اطلاعات نیازمند مراجعه به چندین دستگاه و دریافت چندین نامه باشد، تجربه سرمایه‌گذاری متفاوتی ایجاد می‌کند.

کرمان امروز ظرفیت‌های اقتصادی قابل توجهی در معدن، صنعت، کشاورزی و انرژی دارد و طبق گزارش‌های اخیر، بیش از ۸۰ درصد تقاضاهای سرمایه‌گذاری خارجی استان نیز به حوزه معدن مربوط شده است. (Tasnim News)

قدم بعدی می‌تواند این باشد که این ظرفیت‌ها داده‌پذیر، قابل جست‌وجو، قابل مقایسه و قابل تحلیل شوند.

داده باز به‌تنهایی سرمایه‌گذار ایجاد نمی‌کند؛ اما می‌تواند مسیر بین «علاقه به سرمایه‌گذاری» و «تصمیم برای سرمایه‌گذاری» را کوتاه‌تر کند.

و شاید یکی از مهم‌ترین کارکردهای مرکز داده‌های باز کرمان دقیقاً همین باشد: تبدیل داده‌های پراکنده استان به زیرساختی که تصمیم‌گیری اقتصادی را ساده‌تر، سریع‌تر و دقیق‌تر می‌کند.

برای انتشار در سایت، پیشنهاد می‌کنم قدم بعدی همین مقاله را با یک اینفوگرافیک «سرمایه‌گذار برای انتخاب یک پروژه در کرمان به چه داده‌هایی نیاز دارد؟» همراه کنیم؛ این موضوع ظرفیت بصری خیلی خوبی هم برای شبکه‌های اجتماعی Kerman Open Data دارد.

مقالات پیشنهادی و مرتبط